Şa‘bân ayında oruç tutmanın bir başka anlamı şudur: Bu, Ramazan orucuna bir alıştırma gibidir. Kişi Ramazan orucuna zorluk ve meşakkat içinde girmesin; bilakis oruca alışmış ve ünsiyet kazanmış olarak girsin diye böyledir. Şa‘bân’da oruç tutunca, orucun tadını ve lezzetini önceden alır; böylece Ramazan orucuna güç ve canlılıkla girer.

Bu sebeple Şa‘bân, Ramazan’ın bir mukaddimesi gibidir. Ramazan’da oruç ve Kur’an okuma gibi hangi ibadetler meşru kılınmışsa, Şa‘bân’da da bunlar meşru kılınmıştır. Bununla amaç, Ramazan’ı karşılamak için hazırlık yapmak ve nefisleri Rahmân’ın itaatine alıştırmaktır.

Zayıf bir isnadla Hazreti Enes’ten (radıyallahu anh) rivayet edildiğine göre şöyle demiştir:

“Müslümanlar Şa‘bân ayı girdiğinde mushafların başına toplanırlardı ve mallarının zekâtını çıkarırlardı; bu da zayıf ve yoksulları Ramazan orucuna güçlendirmek içindi.”

Seleme b. Küheyl şöyle demiştir:

“Şa‘bân ayına ‘Kur’an okuma ayı’ denirdi.”

Habîb b. Ebî Sâbit, Şa‘bân ayı girdiğinde şöyle derdi:

“Bu, Kur’an okuyanların ayıdır.”

Amr b. Kays el-Melâî, Şa‘bân ayı girdiğinde dükkanını kapatır ve kendini Kur’an okumaya verirdi.

Hasen b. Sehl şöyle demiştir:

“Şa‘bân dedi ki: ‘Ey Rabbim! Beni iki büyük ayın arasına koydun; peki benim için ne var?’

Allah Teâlâ buyurdu ki: ‘Senin içinde Kur’an okumayı var ettim.’”

Şiir:

Recep ayı geçti; onda ne güzellik yaptın?

İşte bu da mübarek Şa‘bân ayıdır.

Nice kimseler vardır ki vakitleri gafletle zayi eder;

Oysa lezzetler yakında ansızın yok olacaktır.

Ölüm sana ansızın gelir de seni hazırlıksız yakalar.

İşlediğin günahlardan kurtulabildiğin kadarıyla kendini telafi et.

Cehennemden selâmet istemeye yönel;

Çünkü suç sahipleri ancak O’nun yardımıyla kurtuluşa erer.”¹

()

1. İbn Receb el-Hanbelî, Letâifü’l Meârif, 150, Dârü’l Kuds, 2006 ↩︎